Merca, A

 Widget proporcionado polo IGE

 

COMO CHEGAR

A mellor forma de acceder ao concello é a través da estrada C-540 que comunica Ourense con Portugal; tamén existen tres estradas locais que comunican co concello.

Distancia coas principais cidades por estrada:

-A Coruña: 161 km.
-Ferrol: 174 km.
-Lugo: 103 km.
-Ourense: 14 km.
-Pontevedra: 96 km.
-Santiago de Compostela: 112 km.
-Vigo: 84 km.

CULTURA, TURISMO E MONUMENTOS

O concello dispón de varios atractivos culturais e paisaxísticos, que unido á súa proximidade á capitalidade da provincia confírenlle unha función de recreo. A súa beleza natural permite o desenvolvemento de rutas de sendeirismo, complementadas con áreas recreativas como a de Rubillós, á marxe do río Arnoia.  

Ao longo  deste río están os máis antigos vestixios, como os castros de A Peneda da Lebre (alusión a unha ermita antiga, da que non existen restos, adicada a San Amaro, de onde procede unha imaxe na Capela do Espírito Santo); Outeiro de San Marcos (situado en A Mezquita, próximo a Compostela), Castro de Rodela (é o de maiores dimensións, e está situado en Faramontaos, entre o Concello de A Merca e o de Celanova) e o do Monte do Castro de Olás.  

Non podemos esquecer a igrexa de San Pedro de A Mezquita, declarada Monumento Nacional no ano 1931, románica con elementos de transición ao gótico. É de planta lonxitudinal e unha sola nave, con contrafortes e delimitada por unha imposta que percorre todo o edificio, baixo a que se atopa unha sucesión continua de modillóns que representan animais simbólicos (lobo, serpe), antropomorfos e nun so caso unha roseta, remata nun piñón sobre o que se dispón un Agnus Dei e unha cruz antefixa (o cordeiro mira para o Oeste, feito insólito en Galicia). Dúas imaxes velan a entrada no ángulo da cornixa e contrafortes: San Pedro, patrón, coa chave na man dereita e a outra pode ser Santa Ana ou a Virxe. Baixo os contrafortes unha loba amamantando aos seus lobeznos e un lobo que devora un cordeiro. No segundo corpo da fachada ábrense dúas ventás superpostas; a inferior, entre a portada e o rosetón, é de arco de medio punto axadrezado e a superior é un simple portelo sobre a cornixa. O rosetón está decorado con motivos florais da corrente santiaguesa. A portada sur, ademais de dúas ventás de arco de medio punto con belos capiteis, mostra dos leóns que apoian as súas patas dianteiras sobre un cordonciño dun canastillo, baixo o arco de descarga. O ábsida, dividido por altas columnas, con tres ventás e canecillos na súa cornixa, está cuberto por dous teitos de elementos desiguais que alteran as súas medidas en altura e anchura. A nave, comunícase mediante un arco dobremente partido coa ábsida, no que se observan columnas truncadas baixo unha bovedilla.   

Nas súas proximidades, consérvanse sepulcros antropomorfos, así como un belo cruceiro de fuste estriado, decorado con figuras na parte central e descansando sobre o seu capitel un Cristo de gran tamaño.  

A torre de San Pedro de A Mezquita foi no pasado sede do señorío da Casa de Brangaza, pero sufriu diversos derrubes e modificacións, conservándose na actualidade a parte inferior.  

Diversas casas solariegas salpican o territorio municipal, entre as que destacan A Casa da Rapela en Salpurido e, sobre todo, o pazo de Santa María de Olás de Vilariño, cunha bela solaina voada. Ademais, e como testemuña da súa antiga riqueza agrícola, o municipio dispón dun singular conxunto de canastros, de elevado número, na capitalidade do Municipio, que constitúen un dos conxuntos máis interesantes e representativos da Galicia rural.  

En relación ás festas, é coñecido o Entroido de A Mezquita,  que dura dous días, e no cal os "galos" bailan polas rúas xuntándose cos "mecos" de Froxás das Viñas.

Celebranse, ademais, outras festas patronais, sendo a principal a festividade do Espírito Santo. A Manchica honra o 5 de maio a San Miguel Arcanxo e o 20 e 21 de xullo é Nosa Señora do Carme na Mezquita. En agosto, os días 15 e 16, é a Asunción en Vilar de Paio Muñíz. Durante o mes de Agosto, tamén se celebra en A Merca a festa gastronómica do Porco ao espeto.

ARQUITECTURA RELIXIOSA

IGREXA DA NOSA SEÑORA DE LOURDES DA MANCHICA (Igrexa)

Lugar da Manchica, parroquia da Manchica

IGREXA DE SAN PEDRO DA MEZQUITA (Igrexa)

Lugar da Igrexa, parroquia da Mezquita

IGREXA DE SAN XES DE FARAMONTAOS (Igrexa)

Lugar de Faramontaos, parroquia de Faramontaos

IGREXA DE SANTA MARÍA DE CORVILLÓN (Igrexa)

Lugar de Corvillón, parroquia de Corvillón

IGREXA DE SANTA MARÍA DE OLÁS (Igrexa)

Lugar de Olás, parroquia de Olás de Vilariño

IGREXA DE SANTA MARÍA DE PEREIRA DE MONTES (Igrexa)

Lugar de Pereira, parroquia de Pereira de Montes

IGREXA DE SANTA MARÍA DE VILAR DE PAIO MUÑIZ (Igrexa)

Lugar de Vilar de Paio Muñiz, parroquia da Merca

IGREXA DE SANTA OLAIA DE PARDERRUBIAS (Igrexa)

Lugar de Parderrubias, parroquia de Parderrubias

IGREXA DE SANTO ANDRÉ DE PROENTE (Igrexa)

Lugar de Proente, parroquia de Proente

IGREXA DE SANTO ANDRÉ DE ZARRACÓS (Igrexa)

Lugar de Zarracós, parroquia de Zarracós

DESCRIPCIÓN XEOGRÁFICA

A maior parte do territorio municipal, atópase nunha altitude comprendida entre os 400 e 500 m. Por riba dos 500 m. discorre o cordón intermedio -que divide en dúas partes case iguales o termo-, en realidade unha débil e larga prolongación do Outeiro de Boa Madre (Bobadela) e dos Montes de Augas Santas e Cousa, coia dirección SO, separa as cuncas do Miño e do Arnoia. Neste senso habería que entender o Monte de Castrelos (645 m.), Outeiro de Fontefría (561 m.) e Alto de Rodela (510 m.). Floracións deste cordón son tamén as altitudes do NO., como A Vaqueiriza (522 m.), Labradas (602 m.), Castro de Pereira (530 m.), O Pozo (540 m.) e As Picoñas (550 m.). A Cota máxima localízase nos límites co concello de Allariz, nos Montes do Barracel (856 m.). 

Dende o punto de vista xeolóxico, o Precámbrico e o Paleozoico indiferenciado abarcan case a metade do termo, ao N., e ao O.

CLIMA E HIDROGRAFIA

O Concello de A Merca, aséntase nunha zona de transición climática entre os dominios do oceánico mediterráneo e do oceánico continental.

Os valores térmicos medios anuais oscilan arredor dos 12⁰ para a zona S. (a media mínima corresponde a xaneiro, con 6,5⁰ e a máxima a xullo, con 19,2⁰) e de 15⁰ para a zona N., media mínima en xaneiro (6,9⁰) e máxima en xullo (22,9⁰). As precipitacións acadan na metade S., entre 1000 e 5000 mm. anuais, con 120 días de choiva ao ano e ao N., do cordón de montañas intermedio, a contía total non excede os 1000 mm. anuais.

A rede hidrográfica do municipio organízase arredor do Barbaña e o Arnoia. O primeiro nace no Alto de A Manchica e únese ao Miño en Ourense. O Arnoia, aínda que é afluente do Miño, constitúe unha subcutánea propia e inicia o seu percorrido no termo de A Merca, tras cruzar un auténtico canón (Muíño dos Mouros-Salpurido) con cascadas, e a partir de Rubillós comeza a escavar un val. Recibe pola dereita os arroios de Os Muíños, Seixoso, Covo e Portamosqueiro, e pola esquerda, o Fechiñas, Corvillón, Pardavedra e Entrambosríos.

SOLO E VEXETACIÓN

As rochas cristalinas ácidas (granito) constitúen o factor determinante da formación e orixe dos solos, pouco fondos e impermeables case na súa totalidade. Ademais, atópanse depósitos sedimentarios que deron lugar a solos máis pesados, máis porosos e feraces no val arnoiés. Polo xeral, trátase de solos pouco pendentes e laborais sobre os que actuou con diversos efectos a vexetación mellorante (castiñeiro, abedul, toxo) e degradante (piñeiro). No centro atópanse unha serie de chairas e alturas arxilosas debidas á descomposición do gneis in situ.

A superficie forestal de A Merca supera as 3165 Ha., o que supón máis do 60% do total de terreos municipais. A vexetación arbórea ocupa unha gran extensión a pesar dos atentados a que se ve sometida. As especies autóctonas predominantes son o carballo, o castiñeiro de abedul, o aliso e o fresno, as dúas primeiras en retroceso. Ás autóctonas tense que engadir o piñeiro. O sotobosque (1500 Ha.) está formada por xesta, uceira, toxo, carpaza, silvas, xuncos, etc.

DOTACIONS E SERVIZOS DO CONCELLO

O Concello conta con numerosas dotacións ao servizo dos seus habitantes, coa intención de mellorar o seu benestar. Entre outras, pódense destacar as seguintes:

• Un Punto de Atención a Infancia (PAI),para coidado de nenos de 0 a 3 anos.

• Un Pavillón Polideportivo, que conta cunha cancha central multiusos e un ximnasio.

• Unha piscina municipal.

• Un velorio municipal.

• Un Centro de Saúde.

• Unha Biblioteca con aula de informática con acceso libre a INTERNET.

• Unha casa de cultura, que conta cunha aula multimedia cos últimos adiantos en tecnoloxía.

• Existe un punto P.I.C. (Punto de Información do Catastro), onde pode obter información e certificacións catastrais de todo o territorio nacional.

• Unha casa dos empresarios, para uso da Asociación de Empresarios e Comerciantes da Merca e para a Empresa municipal Emidusa.

• Unha Empresa con capital cen por cen municipal, adicada á promoción e xestión de vivenda pública e solo industrial (EMIDUSA).

• Este Concello, aprobou inicialmente a EMIDUSA o Plan Parcial e o Impacto Medio Ambiental para a creación dun Polígono Industrial na zona de Val de A Mezquita deste termo.

• EMIDUSA, dentro do plan municipal de vivenda, ten proxectado nos vindeiros anos a construción de numerosas vivendas de promoción pública.

• C.E.I.P. Joaquina Gallego Jorreto.

• Servizo de información e tramitación de subvencións e axudas en xeral a particulares e empresas.

• Dende a páxina web do Concello de A Merca, entre outras couas pódese acceder a información total do PXOM aprobado neste Concello (planimetría e normativa), así como descargar as ordenanzas municipais vixentes na actualide e os distintos modelos de solicitudes de particulares.